Σχολείον Ψαλτικής

    English (United Kingdom)
      

Πρόγραμμα Σπουδών Ψαλτικής

Εκτύπωση

Το «Σχολείον Ψαλτικής», προσπαθώντας να καλύψει τις ανάγκες όσο το δυνατόν περισσοτέρων ανθρώπων, δημιούργησε δύο Κατευθύνσεις στο Πρόγραμμα Σπουδών της βυζαντινής μουσικής.

Η Πρώτη Κατεύθυνση είναι αυτή του πρακτικού ιεροψάλτη και απευθύνεται σε ανθρώπους που δεν έχουν το χρόνο ή τη δυνατότητα να ακολουθήσουν ένα αυστηρό και απαιτητικό Πρόγραμμα Σπουδών. Οι σπουδαστές μαθαίνουν να χειρίζονται με πρακτικό τρόπο τους οκτώ ήχους και, παράλληλα, αποκτούν και γνώσεις σημειογραφίας έτσι ώστε να ανταποκρίνονται στην απόδοση μελών που είναι δύσκολο να απομνημονεύσουν. Όσον αφορά στο θεωρητικό σκέλος, διδάσκονται βασικά στοιχεία θεωρίας, Τυπικό  και Ιστορία της Ψαλτικής. Ακολουθώντας αυτήν την κατεύθυνση, έχουν τη δυνατότητα να διακονήσουν με υπευθυνότητα στα αναλόγια των πόλεων και της επαρχίας, είτε ως βοηθοί ιεροψάλτες είτε και αναλαμβάνοντας δικό τους αναλόγιο. Με το πέρας των σπουδών οι σπουδαστές λαμβάνουν βεβαίωση παρακολούθησης από το «Σχολείον Ψαλτικής».

Η Δεύτερη Κατεύθυνση έχει πιο επαγγελματικό προσανατολισμό. Μέσα από ένα αρκετά αυστηρό πρόγραμμα οι σπουδαστές, εκτός της από στήθους εκμάθησης ύμνων, της εκμάθησης της σημειογραφίας και ενός αρκετά μεγάλου ρεπερτορίου με κάθε λεπτομέρεια, ασχολούνται με τη Θεωρία, την Ιστορία της Ψαλτικής και το Τυπικό, εισάγονται στο μάθημα της Μελοποιίας, της Παλαιογραφίας, της θεωρίας των δρόμων της ανατολικής μουσικής και της θεωρίας της ευρωπαϊκής μουσικής. Με αυτόν τον τρόπο, προετοιμάζονται έτσι ώστε να είναι έτοιμοι να αναλάβουν αναλόγιο υψηλών απαιτήσεων ή ακόμα και να ασχοληθούν με τη διδασκαλία της ψαλτικής. Εφόσον οι σπουδαστές περατώσουν με επιτυχία τις σπουδές τους λαμβάνουν «Πτυχίο Ιεροψάλτου» ή «Δίπλωμα Βυζαντινής Μουσικής», αναγνωρισμένα από το κράτος.

Α΄ Κατεύθυνση

Η φοίτηση στη Σχολή είναι πενταετής (Βοηθός Ιεροψάλτης) ή επταετής (Πρακτικός Ιεροψάλτης) με τρεις ώρες μάθημα την εβδομάδα.

Η ύλη που διδάσκεται τις δύο ώρες είναι διαφορετικού γνωστικού αντικειμένου ενώ η τρίτη ώρα αφορά στη χορωδία των σπουδαστών.

Σε όλα τα έτη σπουδών απαιτείται και συμμετοχή του σπουδαστή στο αναλόγιο του δασκάλου του.

Αναλυτικότερα:

Στο πρώτο έτος, το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

1η ώρα: προετοιμασία των σπουδαστών για τη συμμετοχή τους στον Όρθρο και τη Θ. Λειτουργία της Κυριακής. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διδασκαλία της τάξεως του αναλογίου και στοιχείων τυπικού, στη διδασκαλία του τρόπου ανάγνωσης των λειτουργικών κειμένων, του τρόπου της απαγγελίας του «Αποστόλου», και των συντόμων στίχων. Διδασκαλία ισοκρατήματος και κανοναρχήματος.

2η ώρα: εισαγωγή στην οκτωηχία με την εκμάθηση επιλεγμένων ύμνων των εορτών του ενιαυτού.

Στο δεύτερο έτος:

1η ώρα:  διδασκαλία Προλόγων-Προσομοίων.

2η ώρα: εκμάθηση μουσικής σημειογραφίας. Εξάσκηση με την ψαλμώδηση ασκήσεων και απλών ύμνων βάσει αυτής.

Στο τρίτο έτος:

1η ώρα: συνέχεια του μαθήματος των Προλόγων-Προσομοίων.

2η ώρα: διδασκαλία τεσσάρων ήχων από το σύντομο Αναστασιματάριο του Πέτρου Λαμπαδαρίου.

Στο τέταρτο έτος:

1η ώρα: από στήθους εκμάθηση των  αναστάσιμων όρθρων στους οκτώ ήχους.

2η ώρα: διδασκαλία υπόλοιπων τεσσάρων ήχων από το σύντομο Αναστασιματάριο του Πέτρου Λαμπαδαρίου.

Στο πέμπτο έτος:

1η ώρα: διδασκαλία ψαλμώδησης -χωρίς μουσικό κείμενο- ειρμολογικών μελών που δεν ψάλλονται βάσει κάποιου αυτομέλου.

2η ώρα: διδασκαλία τεσσάρων ήχων από το αργοσύντομο Αναστασιματάριο του Πέτρου Λαμπαδαρίου.

Στο έκτος έτος:

1η ώρα:  διδασκαλία ψαλμώδησης -χωρίς μουσικό κείμενο- συντόμων ιδιομέλων και δοξαστικών σε τέσσερις ήχους.

2η ώρα: διδασκαλία υπόλοιπων τεσσάρων ήχων από το αργοσύντομο Αναστασιματάριο του Πέτρου Λαμπαδαρίου, απλά «Λειτουργικά» και  «Άξιον εστίν» στους οκτώ ήχους από μουσικό κείμενο.

Στο έβδομο έτος:

1η ώρα: διδασκαλία ψαλμώδησης -χωρίς μουσικό κείμενο- συντόμων ιδιομέλων και δοξαστικών στους υπόλοιπους τέσσερις ήχους.

2η ώρα: διδασκαλία κάποιων χερουβικών και κοινωνικών της εβδομάδος.

Στα μαθήματα χρησιμοποιούνται τα κλασικά βιβλία, δηλαδή, το «Αναστασιματάριον» το «Δοξαστάριον» και το «Ειρμολόγιον» του Πέτρου Λαμπαδαρίου, το «Ειρμολόγιον» του Πέτρου Βυζαντίου, το «Ταμείον Ανθολογίας» του Θεοδώρου Φωκαέως καθώς και κάποιες νεότερες καθιερωμένες μουσικές συλλογές. Ως θεωρητικό εγχειρίδιο χρησιμοποιείται το βιβλίο του Δημητρίου Παναγιωτόπουλου «Θεωρία και Πράξις της Βυζαντινής Εκκλησιαστικής Μουσικής», το οποίο βασίζεται στην κλασική θεωρία του Χρυσάνθου, ενός εκ των τριών μεταρρυθμιστών της νέας γραφής του 1814 και στις προσθήκες και διορθώσεις της Μουσικής Επιτροπής του Οικουμενικού Πατριαρχείου (1881). Συμπληρωματικά δίνονται σημειώσεις και μουσικά κείμενα από τους δασκάλους της Σχολής μας.

Β΄ Κατεύθυνση

Η φοίτηση στη σχολή είναι πενταετής (Πτυχίο Iεροψάλτου) ή επταετής (Δίπλωμα Βυζαντινής Μουσικής) με τρεις ή τέσσερις ώρες μάθημα την εβδομάδα.

Η ύλη που διδάσκεται τις δύο ή τρεις (6ο και 7ο έτη) ώρες είναι διαφορετικού γνωστικού αντικειμένου ενώ η τελευταία ώρα αφορά στη χορωδία των μαθητών.

Σε όλα τα έτη σπουδών απαιτείται συμμετοχή του σπουδαστή στο αναλόγιο του δασκάλου του.

Αναλυτικότερα:

Στο πρώτο έτος, η διδασκαλία περιλαμβάνει:

1η ώρα:  βασική θεωρία σε συνδυασμό με τις αντίστοιχες ασκήσεις και εισαγωγή στο σύντομο «Αναστασιματάριον» του Πέτρου Λαμπαδαρίου.

2η ώρα: εισαγωγή στην οκτωηχία με την εκμάθηση ύμνων (προσόμοια, καθίσματα, απολυτίκια κτλ.) εξ’ ακοής.

Στο δεύτερο έτος:

1η ώρα: σύντομο «Αναστασιματάριον» Πέτρου Λαμπαδαρίου.

2η ώρα: αργοσύντομο «Αναστασιματάριον» του ιδίου.

Στο τρίτο έτος:

1η ώρα: «Ειρμολόγιον» Πέτρου Λαμπαδαρίου.

2η ώρα: «Δοξαστάριον» Πέτρου Λαμπαδαρίου.

Στο τέταρτο έτος:

1η ώρα: Παλαιό Στιχηράριο.

2η ώρα: Παλαιά και Νέα Παπαδική.

Στο πέμπτο έτος:

1η ώρα: Παλαιό Στιχηράριο (συνέχεια της ύλης του τετάρτου έτους).

2η ώρα: Παλαιά και Νέα Παπαδική (συνέχεια της ύλης του τετάρτου έτους).

Στο έκτο έτος:

1η και 2η ώρα: διδασκαλία κρατημάτων, «δύναμις», «άξιον εστίν», από στήθους εκμάθηση κάποιων χερουβικών και κοινωνικών.

3η ώρα: αναστάσιμοι όρθροι των Κυριακών (από στήθους).

Στο έβδομο έτος:

1η ώρα: ανώτερα θεωρητικά της ψαλτικής (εισαγωγή στη μελοποιία, εισαγωγή στην παλαιογραφία και εισαγωγή στη θεωρία της ανατολικής μουσικής).

2η και 3η ώρα: επιλεγμένα δύσκολα μαθήματα παλαιών και νέων διδασκάλων τα οποία αποσκοπούν στην τελειοποίηση από τεχνικής αλλά και θεωρητικής πλευράς του ιεροψάλτη, «Καλοφωνικό Ειρμολόγιο».

Στο  έβδομο έτος τα μαθήματα γίνονται με βάση το γεγονός ότι ο μαθητής θα κληθεί στο μέλλον να διδάξει και άρα θα πρέπει να είναι κατάλληλα προετοιμασμένος για αυτό. Σε αυτό συντελεί και η προσθήκη μιας επιπλέον ώρας, της ώρας του πρακτικού διδασκαλείου.

Στη δεύτερη Κατεύθυνση, παράλληλα με τα «υποχρεωτικά», διδάσκονται και τα «δευτερεύοντα» μαθήματα τα οποία είναι εξίσου απαραίτητα και χρήσιμα σε ένα ψάλτη. Τυπικό, Ορθογραφία, Ιστορία μουσικής, Υμνολογία, Λειτουργική αλλά και κάποιες στοιχειώδεις γνώσεις θεωρίας ευρωπαϊκής μουσικής. Τα «δευτερεύοντα» μαθήματα διδάσκονται χωριστά ανά τρίμηνο και διαρκούν ένα διδακτικό έτος. Η φοίτηση σε αυτά είναι υποχρεωτική αλλά ο μαθητής μπορεί να επιλέξει πότε θα τα διδαχθεί, από το τρίτο έτος και μετά. Η θεωρία της ευρωπαϊκής μουσικής είναι υποχρεωτική από το νόμο μόνο στην περίπτωση που ο μαθητής επιθυμεί να δώσει εξετάσεις για «Δίπλωμα Βυζαντινής Μουσικής».

Στα μαθήματα χρησιμοποιούνται τα κλασικά βιβλία, δηλαδή, το «Αναστασιματάριον», το «Δοξαστάριον» και το «Ειρμολόγιον» του Πέτρου Λαμπαδαρίου, το «Ειρμολόγιον» του Πέτρου Βυζαντίου, το «Ταμείον Ανθολογίας» (Εσπερινός – Όρθρος – Θεία Λειτουργία) του Θεοδώρου Φωκαέως, το «Καλοφωνικόν Ειρμολόγιον» του Γρηγορίου Πρωτοψάλτου καθώς και κάποιες νεότερες καθιερωμένες μουσικές συλλογές. Επίσης, χρησιμοποιούνται συμπληρωματικά το «Ειρμολόγιον» του Πέτρου Λαμπαδαρίου, το «Ταμείον Ανθολογίας» του Χουρμουζίου Χαρτοφύλακος, οι Πανδέκτες και το «Δοξαστάριον» του Ιακώβου Πρωτοψάλτου. Ως θεωρητικό εγχειρίδιο χρησιμοποιείται το βιβλίο του Δημητρίου Παναγιωτόπουλου «Θεωρία και Πράξις της Βυζαντινής Εκκλησιαστικής Μουσικής» το οποίο βασίζεται στην κλασική θεωρία του Χρυσάνθου, ενός εκ των τριών μεταρρυθμιστών της νέας γραφής του 1814 και στις προσθήκες και διορθώσεις της Μουσικής Επιτροπής του Οικουμενικού Πατριαρχείου (1881).  Συμπληρωματικά δίνονται σημειώσεις και μουσικά κείμενα από τους δασκάλους της Σχολής μας.

 
You are here:

Τελευταία Νέα

Ο Κυριάκος Γκουβέντας στο "Σχολείον Ψαλτικής"

Από φέτος στο «Σχολείον Ψαλτικής» θα διδάσκει ένας από τους μεγαλύτερους δεξιοτέχνες του παραδοσιακού βιολιού, ο Κυριάκος Γκουβέντας.​ ​Δυνατότητα ατομικών και  ομαδικών μαθημάτων για τους ενδιαφερόμενους όλων των ηλικιών.​ Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ.

 

 

 

Πόσο συχνά ακούτε ελληνική παραδοσιακή μουσική;
 

"Ψαλτικές Περιηγήσεις" στα FM

Ακούστε στους 91.2 των FM, κάθε Σάββατο στις 7.30 μ.μ., την εκπομπή «Ψαλτικές Περιηγήσεις» που παρουσιάζουν οι ιδρυτές της Σχολής μας.