Σχολείον Ψαλτικής

    English (United Kingdom)
      

Τιμιωτέρα αργή ειρμολογική Δανιήλ Πρωτοψάλτου, ήχος α', εξήγηση Φωτόπουλου Κων/νου.

Εκτύπωση

 Στη σύγχρονη ψαλτική πρακτική, σπανίως ψάλλεται η «τιμιωτέρα» σε αργό ειρμολογικό μέλος, παρά το γεγονός ότι η ψαλμώδησή της δίνει μεγαλοπρεπές και πανηγυρικό τόνο κατά τη διάρκεια της ακολουθίας. Ωστόσο, σε όλες τις τυπωμένες κλασικές ανθολογίες του 19ου αιώνα, που χρησιμοποιούμε κατά κόρον και στις μέρες μας, υπάρχουν δημοσιευμένες οι αργές «τιμιωτέρες» και στους οκτώ ήχους, σε σύνθεση Πέτρου Λαμπαδαρίου.  Η εξήγηση της αργής «τιμιωτέρας» του Δανιήλ σε πρώτο ήχο, που σας παρουσιάζουμε, βασίστηκε στον κώδικα ΕΒΕ 1865, γραμμένο στα τέλη του 18ου αιώνα. Είναι γεγονός ότι το πλήθος των ανορθογραφιών, των λαθών και των παραλείψεων που υπάρχουν σε αυτόν τον κώδικα, συχνά καθιστά  πολύ δύσκολη ή και αδύνατη την εξήγηση στη νέα γραφή των περιεχομένων σε αυτόν μουσικών μαθημάτων.  
  Εξαιτίας, ακριβώς, αυτών των προβλημάτων δεν έχουμε εξηγήσει την πλήρη σειρά της «τιμιωτέρας» του Δανιήλ στους οκτώ ήχους, παρά μόνο κάποιες από αυτές. Επειδή από ότι φαίνεται οι τιμιωτέρες του Δανιήλ δε γνώρισαν μεγάλη διάδοση στη χειρόγραφη παράδοση, δεν έχουμε ακόμα εντοπίσει κάποιο άλλο χειρόγραφο που να περιέχει τη σειρά αυτή, ώστε να μπορέσουμε να αναπληρώσουμε και όσες τιμιωτέρες δεν εξηγήσαμε από τον κώδικα ΕΒΕ 1865. Κάποιες μάλιστα από αυτές που παραμένουν ανεξήγητες, παρουσιάζουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον όπως, για παράδειγμα, η «τιμιωτέρα» του πλαγίου πρώτου ήχου με τις ιδιαίτερα τεχνικές της θέσεις, καθώς και η τιμιωτέρα σε βαρύ διατονικό ήχο.
 Η ομοιότητα της παρούσης «τιμιωτέρας» του Δανιήλ σε πρώτο ήχο με την αντίστοιχη του Πέτρου Λαμπαδαρίου είναι αρκετά μεγάλη και γίνεται ακόμα μια φορά φανερή η στενή μουσική συγγένεια μεταξύ των δύο αυτών μεγάλων μελοποιών της εκκλησιαστικής μας μουσικής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατάληξη της «τιμιωτέρας» του Δανιήλ στο σημείο «…γαλύνομεν». Εδώ εντοπίζουμε μία θέση που υπάρχει μεν στο ειρμολόγιο του Μπαλασίου ιερέως σαν κλασική αργή ειρμολογική θέση του πρώτου ήχου, όμως ο Πέτρος Λαμπαδάριος στο πολύ μεγάλο, τόσο από απόψεως όγκου όσο και από απόψεως ποιότητας έργο του, δεν τη χρησιμοποιεί ούτε μία φορά. Αυτό το γεγονός μας έβαζε σε σκέψεις για το αν η χρήση αυτής της θέσης εντασσόταν στα πλαίσια της αυστηρής πατριαρχικής παραδόσεως των τελών του 18ου αιώνα. Ανακαλύπτοντας όμως τη χρήση αυτής της θέσης από το Πρωτοψάλτη των Πατριαρχείων Δανιήλ, οδηγούμαστε στο συμπέρασμα ότι η απάλειψή  της, όπως ίσως και πλήθους άλλων θέσεων, πιθανότατα οφείλεται σε προσωπική μουσική επιλογή του Πέτρου Λαμπαδαρίου και όχι απαραίτητα στις επιταγές της  πατριαρχικής  παραδόσεως της εποχής.  
 Επίσης σε αυτήν την «τιμιωτέρα» υπάρχει και μια μικρή ευχάριστη έκπληξη καθώς, από όσο γνωρίζουμε, για πρώτη φορά παρουσιάζεται μελοποιημένος σε αργό ειρμολογικό μέλος ο πρώτος στίχος της: «Μεγαλύνει η ψυχή μου τον Κύριον».
 Με αυτό το καινούριο μέλος που σας παραδίδουμε προστίθεται άλλο ένα λιθαράκι στην έρευνα της πατριαρχικής παραδόσεως μιας εποχής,  από τις ακμαιότερες στην ιστορία της εκκλησιαστικής μας μουσικής.




Το αντίστοιχο κείμενο σε παλαιά σημειογραφία

 
You are here:

Τελευταία Νέα

Ο Κυριάκος Γκουβέντας στο "Σχολείον Ψαλτικής"

Από φέτος στο «Σχολείον Ψαλτικής» θα διδάσκει ένας από τους μεγαλύτερους δεξιοτέχνες του παραδοσιακού βιολιού, ο Κυριάκος Γκουβέντας.​ ​Δυνατότητα ατομικών και  ομαδικών μαθημάτων για τους ενδιαφερόμενους όλων των ηλικιών.​ Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ.

 

 

 

Πόσο συχνά ακούτε ελληνική παραδοσιακή μουσική;
 

"Ψαλτικές Περιηγήσεις" στα FM

Ακούστε στους 91.2 των FM, κάθε Σάββατο στις 7.30 μ.μ., την εκπομπή «Ψαλτικές Περιηγήσεις» που παρουσιάζουν οι ιδρυτές της Σχολής μας.