Σχολείον Ψαλτικής

    English (United Kingdom)
      

25-08-2013. Ο Βυζαντινός Χορός "εν ψαλτηρίω" στο 3ο Διεθνές Φεστιβάλ Μοναστικού Πολιτισμού, στη Ρωσία.

Εκτύπωση

Το Βελίκι Ροστόφ είναι μια  από τις παλαιότερες πόλεις της Ρωσίας που σήμερα αριθμεί μόλις 36.000 μόνιμους κατοίκους. Η ύπαρξή της μνημονεύεται για πρώτη φορά το 862 μ. Χ.  Βρίσκεται 200 χιλιόμετρα βορειότερα της  Μόσχας και είναι το πλέον ιστορικό κέντρο της ρωσικής ορθοδοξίας. Οι παλαιοί ναοί, σε συνδυασμό με το υπέροχο τοπίο δημιουργούν ένα κλίμα ήρεμο και συνάμα επιβλητικό, ομολογουμένως εντυπωσιακό, για όποιον δεν έχει ταξιδέψει στις επαρχίες της Ρωσίας.

 

Σε αυτήν την όμορφη πόλη προσκλήθηκε τμήμα του βυζαντινού χορού «εν ψαλτηρίω» να ερμηνεύσει εκκλησιαστικούς ύμνους, εκπροσωπώντας την Ελλάδα στο 3ο Διεθνές Φεστιβάλ Μοναστικού Πολιτισμού «Δράση του Ροστόφ». Η συναυλία δόθηκε στις 25 Αυγούστου 2013, εντός του ιστορικού παλαιού κτιριακού συγκροτήματος που φέρει την ονομασία «Κρεμλίνο του Ροστόφ».

Σύμφωνα με το παλαιό ημερολόγιο, το οποίο ακολουθεί άλλωστε το Πατριαρχείο της Ρωσίας, η συναυλία συνέπιπτε με τα προεόρτια της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Για το λόγο αυτό, ένα μεγάλο μέρος της συναυλίας ήταν αφιερωμένο στην Παναγία αλλά ψάλθηκαν και εκκλησιαστικοί ύμνοι γενικότερου περιεχομένου. Ο βυζαντινός χορός «εν ψαλτηρίω» κατά τη διάρκεια της συναυλίας προσπάθησε να δώσει ένα δείγμα του πλούτου και της ποικιλίας της βυζαντινής μουσικής. Απέδωσε μονωδιακά και χορωδιακά ύμνους της κωνσταντινουπολίτικης και αγιορείτικης παράδοσης,  από διαφορετικές χρονικές περιόδους της βυζαντινής μουσικής.

Μεταξύ άλλων ψάλθηκαν τα αργά προσόμοια «Ω του παραδόξου θαύματος» και το οκτώηχο δοξαστικό  «Θεαρχίω νεύματι» από τον εσπερινό της εορτής της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ο στίχος «Οίκος Ααρών» από το Λατρινό πολυέλεο, σε μέλος Αγίου Ιωάννη του Κουκουζέλη του Μαΐστορος, ο πρώτος πόδας από το αργό «Θεοτόκε Παρθένε» σε μέλος του Πέτρου Μπερεκέτη, το αργό χερουβικό σε ήχο πλ. β΄ του Θρασυβούλου Στανίτσα και το «Άξιον εστίν» σε ήχο πλ. δ΄ του Χαραλάμπους Παπανικολάου.

Ιδιαίτερη εντύπωση στο ακροατήριο προκάλεσε και η ψαλμώδηση ύμνων στην αρχαία σλαβική εκκλησιαστική γλώσσα, από τις μεταγραφές  που έχουν πραγματοποιηθεί από το  Σχολείον Ψαλτικής. Έτσι ψάλθηκε η πρώτη στάση των τυπικών σε μέλος Πέτρου Λαμπαδαρίου και το τρισάγιο της λειτουργίας σε ήχο β΄. Επιπλέον, ερμηνεύθηκε και ένα μέλος σπάνιο, μεγάλης ιστορικής και μουσικής αξίας, το  αργό αναστάσιμο ιδιόμελο του α΄ ήχου  «Κυκλώσατε λαοί Σιών». Αυτό το ιδιόμελο, όπως και το πλήρες αργό «Αναστασιματάριο» μελοποιήθηκε στη σλαβική γλώσσα τον 18ο αιώνα από  τον Πέτρο Λαμπαδάριο, κατ’ αίτησιν του Μητροπολίτου Μπόσνας Σεραφείμ. Τμήμα αυτού του Αναστασιματαρίου το οποίο είναι γραμμένο στην παλαιά γραφή φυλάσσεται μέχρι και τις μέρες μας στο Πανεπιστήμιο του Yale στην Αμερική, από το οποίο εξήγησε το ιδιόμελο στη νέα γραφή ο κ. Κωνσταντίνος Φωτόπουλος.

Την επομένη της συναυλίας και πριν αναχωρήσει ο χορός για την Αθήνα, ξεναγήθηκε και έψαλε στους υπέροχους παλαιούς ναούς της περιοχής εντός του λεγομένου «Κρεμλίνου του Ροστόφ». Η ψαλμωδία σε αυτούς τους ναούς με τη μοναδική ακουστική του χώρου απετέλεσε μια ανεπανάληπτη μουσική -και όχι μόνο -εμπειρία για όλα τα μέλη του χορού.

Η υποδοχή του κόσμου στου Ροστόφ ήταν ιδιαίτερα θερμή. Πολλοί από τους ακροατές μας πλησίασαν και μας απηύθυναν ερωτήσεις σχετικά με την άγνωστη σε αυτούς βυζαντινή μουσική ενώ δεν έλειψαν και περιπτώσεις ανθρώπων που μας πλησίασαν δακρυσμένοι για να εκφράσουν το θαυμασμό τους προς την ιερά τέχνη του Δαμασκηνού. Ήταν μια συγκινητική εμπειρία που μας γέμισε δύναμη ώστε να συνεχίσουμε με ακόμα μεγαλύτερη όρεξη την προσπάθειά μας για τη διάδοση της βυζαντινής μουσικής στη μακρινή Ρωσία.

Για περισσότερες φωτογραφίες πατήστε εδώ.

 
You are here:

Τελευταία Νέα

Ο Κυριάκος Γκουβέντας στο "Σχολείον Ψαλτικής"

Από φέτος στο «Σχολείον Ψαλτικής» θα διδάσκει ένας από τους μεγαλύτερους δεξιοτέχνες του παραδοσιακού βιολιού, ο Κυριάκος Γκουβέντας.​ ​Δυνατότητα ατομικών και  ομαδικών μαθημάτων για τους ενδιαφερόμενους όλων των ηλικιών.​ Για περισσότερες πληροφορίες πατήστε εδώ.

 

 

 

Πόσο συχνά ακούτε ελληνική παραδοσιακή μουσική;
 

"Ψαλτικές Περιηγήσεις" στα FM

Ακούστε στους 91.2 των FM, κάθε Σάββατο στις 7.30 μ.μ., την εκπομπή «Ψαλτικές Περιηγήσεις» που παρουσιάζουν οι ιδρυτές της Σχολής μας.